تنگی کانال نخاعی چیست؟

تنگی کانال نخاعی می‌تواند در افراد مختلف به صورت‌های متفاوتی ظاهر شود. علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل یک یا چند مورد از موارد زیر باشد:

1. درد: درد ممکن است به صورت درد کسل‌کننده و محدود به گردن یا کمر باشد، یا به صورت درد الکتریکی که به بازو یا پاها گسترش می‌یابد. شدت درد می‌تواند در طول زمان تغییر کند و معمولاً هنگام انجام فعالیت‌های خاص بیشتر می‌شود. گاهی اوقات این درد به صورت سوزن‌سوزن شدن احساس می‌شود.

2. بی‌حسی: کاهش حس یا بی‌حسی کامل ممکن است در بازو، پا و یا دیگر قسمت‌های بدن رخ دهد.

3. ضعف: کاهش قدرت یا مشکلات هماهنگی ممکن است در بازو، پا و یا سایر نواحی بدن مشاهده شود. فشردگی شدید نخاع یا ریشه‌های عصبی (دم اسبی) می‌تواند باعث اختلال در عملکرد روده یا مثانه شود.

تنگی کانال نخاعی همیشه باعث درد نمی‌شود. در موارد نادر، بی‌حسی یا ضعف ممکن است با درد کم یا بدون درد نیز وجود داشته باشد.

علل شایع

تنگی کانال نخاعی معمولاً به دلیل یکی یا چند عامل زیر ایجاد می‌شود:

• آرتروز ستون فقرات: زمانی که غضروف مفاصل فاست (که مهره‌های مجاور را به هم متصل می‌کند) فرسوده می‌شود، استخوان‌ها به یکدیگر ساییده می‌شوند و ممکن است رشد‌های غیرطبیعی استخوانی به نام استئوفیت یا خار استخوانی تشکیل شود. این التهاب و تشکیل خارهای استخوانی می‌تواند به باریک شدن سوراخ‌ها و فضاهای نخاعی منجر شود. این فرآیند مشابه آرتروز دست است که باعث بزرگ شدن مفاصل انگشتان می‌شود.

بیماری دژنراتیو دیسک

تنگی کانال نخاعی ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد که برخی از آنها عبارتند از:

1. انحطاط دیسک‌ها

با گذشت زمان، دیسک‌های بین مهره‌ای آب خود را از دست داده و صاف می‌شوند، که این فرآیند باعث باریک شدن سوراخ‌های بین مهره‌ای می‌شود.

• برآمدگی دیسک: دیسک ممکن است به داخل کانال نخاعی فشار بیاورد و فضای عبور اعصاب را کاهش دهد.
• افزایش فشار روی مفاصل فاست: انحطاط دیسک‌ها می‌تواند فشار بیشتری به مفاصل فاست وارد کرده و روند فرسایش آن‌ها را تسریع کند.

2. ضخیم شدن یا کمانش رباط‌ها

• ضخیم شدن رباط‌ها: رباط‌های موجود در کانال نخاعی ممکن است با گذشت زمان ضخیم شده یا حتی به بافت استخوانی تبدیل شوند. این تغییرات می‌توانند به نخاع یا اعصاب نخاعی فشار وارد کنند.
• کمانش رباط‌ها: برخی رباط‌ها به دلیل انحطاط ستون فقرات ممکن است به داخل کانال نخاعی خم شده و فضای آن را محدود کنند.

3. عوامل دیگر

• تغییر شکل ستون فقرات: مانند انحنای غیرطبیعی یا سایر ناهنجاری‌های ساختاری.
• رشد کیست‌ها: کیست‌ها نیز می‌توانند با اشغال فضای داخل کانال نخاعی باعث فشردگی اعصاب شوند.

این عوامل در کنار هم می‌توانند به تدریج فضای کانال نخاعی را باریک کرده و علائم تنگی ستون فقرات را تشدید کنند.

دوره تنگی نخاعی

باریک شدن روزنه‌های ستون فقرات معمولاً با گذشت زمان و به عنوان بخشی از فرآیند طبیعی پیری رخ می‌دهد. این تنگی معمولاً در افراد ۵۰ ساله یا بالاتر مشاهده می‌شود، اما ممکن است به دلایل آسیب‌دیدگی یا شرایط مادرزادی در سنین پایین‌تر هم رخ دهد.

پیشرفت تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی می‌تواند در طول زمان بدتر شود، اما سرعت پیشرفت آن متفاوت است و همیشه منجر به بروز علائم نمی‌شود. برخی افراد ممکن است بدتر شدن تدریجی علائم را تجربه کنند، در حالی که دیگران ممکن است با فیزیوتراپی، دارو، استراحت یا درمان‌های غیرجراحی دیگر بهبود یابند.

جراحی در صورت نیاز

زمانی که علائم عصبی مانند بی‌حسی یا ضعف باوجود استراحت و درمان‌های غیرجراحی بدتر شوند، ممکن است نیاز به جراحی پیدا شود. تصویربرداری و سایر آزمایش‌ها ممکن است نشان دهند که علائم می‌توانند با برداشتن فشار از روی اعصاب نخاعی و/یا طناب نخاعی کاهش یابند. در این صورت، جراحی می‌تواند به عنوان یک گزینه درمانی مطرح شود. پیش از انتخاب جراحی، مشاوره با جراح و بررسی خطرات احتمالی و سایر روش‌های درمانی ضروری است.

زمانی که تنگی نخاعی جدی می‌شود

اگر تنگی نخاعی به شدت پیشرفت کند، ممکن است نقایص عصبی مانند رادیکولوپاتی (فشار بر ریشه‌های عصبی)، میلوپاتی (فشار بر نخاع) یا سندرم دم اسبی (فشار بر ریشه‌های عصبی در پایین نخاع) رخ دهد. اگر عصب نخاعی یا نخاع برای مدت طولانی تحت فشار قرار گیرد، ممکن است بی‌حسی یا فلج دائمی ایجاد شود. در صورت بروز بی‌حسی، ضعف، مشکلات هماهنگی یا اختلال در کنترل روده/مثانه، لازم است فوراً به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.