فیزیوتراپی بعد از جراحی تعویض مفصل ران یا زانو

برنامه بهبودی پس از تعویض مفصل زانو (کلینیک فیزیوتراپی طلایی)

روزهای ۰ تا ۳

• راه رفتن کوتاه با واکر: روزی ۳–۴ نوبت، هر بار ۵ دقیقه.
• تمرین های ابتدایی:
  • بالا/پایین کردن مچ پا (Ankle Pumps): هر ساعت ۱۰ تکرار.
  • انقباض ایزومتریک چهارسر (Quad Sets): ۱۰ تکرار × ۳ نوبت/روز.
  • سر دادن پاشنه برای خم کردن زانو (Heel Slides): ۱۰ تکرار × ۳ نوبت/روز.
• مدیریت تورم/درد: یخ گذاری ۱۰–۱۵ دقیقه هر ۲–۳ ساعت، بالا نگه داشتن پا، بانداژ فشاری ملایم طبق نظر درمانگر.

هفته های ۱ تا ۲

• هدف دامنه حرکتی (ROM): حدود ۰ تا ۹۰ درجه.
• پیاده روی: ۱۰–۱۵ دقیقه، ۲–۳ نوبت/روز (با واکر).
• افزودن تمرین ها:
  • تداوم Quad Sets و Heel Slides.
  • نشستن–ایستادن کنترل شده از صندلی: ۸–۱۰ تکرار × ۲ نوبت/روز.
  • کشش ملایم همسترینگ و ساق: هر کدام ۲۰–۳۰ ثانیه × ۳ بار.

هفته های ۳ تا ۶

• هدف ROM: ۱۱۰ درجه به بالا (طبق نسخه درمانگر).
• گذار از واکر به عصا (وقتی الگوی راه رفتن پایدار شد).
• تقویت پیش رونده:
  • بالا آوردن پای صاف (SLR) فقط در صورت نبود lag: ۸–۱۲ تکرار × ۲–۳ نوبت/روز.
  • تمرینات تعادل (ایستادن کنار میز/دیوار ۲۰–۳۰ ثانیه × ۳).
  • آموزش صحیح بالا/پایین رفتن از پله.

هفته های ۶ تا ۱۲

• افزایش استقامت: پیاده روی ۲۰–۳۰ دقیقه، ۲–۳ نوبت/روز.
• افزودن تمرینات مقاومتی سبک (کش ورزشی یا وزنه قوزکی سبک) برای چهارسر، سرینی و همسترینگ.
• بازگشت تدریجی به رانندگی/کار با تایید پزشک و کنترل مناسب درد.

تمرینات خانگی نمونه (قابل تنظیم توسط درمانگر)

• Ankle Pumps: هر ساعت ۱۰ تکرار.
• Quad Sets: ۱۰–۱۲ تکرار × ۳ نوبت/روز، مکث هر انقباض ۵–۷ ثانیه.
• Heel Slides: ۱۰–۱۲ تکرار × ۳ نوبت/روز، بدون درد تیز.
• SLR: ۸–۱۰ تکرار × ۲–۳ نوبت/روز (فقط اگر توان نگه داشتن زانو صاف دارید).
• کشش ها: همسترینگ و عضلات ساق ۲۰–۳۰ ثانیه × ۳، روزی ۲–۳ نوبت.

تعداد، ست و پیشروی باید توسط فیزیوتراپیست شما شخصی سازی شود.

راه رفتن و وسیله کمکی

• الگوی قدم: پاشنه تا پنجه، طول گام کوتاه و یکنواخت.
• ترتیب گذار: واکر ← عصا ← بدون وسیله (وقتی تعادل و قدرت کافی شد).

مدیریت درد و تورم

• یخ گذاری ۱۰–۱۵ دقیقه هر ۲–۳ ساعت (پارچه محافظ بین یخ و پوست).
• بالا نگه داشتن پا بالاتر از سطح قلب در استراحت.
• بانداژ فشاری/جوراب ضد واریس طبق توصیه درمانگر.
• مصرف دارو فقط طبق دستور پزشک.

ایمنی منزل

• نصب دستگیره در حمام/توالت و استفاده از صندلی حمام.
• حذف لبه های فرش و موانع مسیر.
• ارتفاع مناسب صندلی و تخت؛ از صندلی خیلی پایین پرهیز کنید.
• کفش بسته با زیره ضدلغزش.

بازگشت به فعالیت ها

• دوش: طبق اجازه پزشک، پس از پایدار شدن زخم و پوشش مناسب.
• رانندگی: زمانی که درد کنترل شده است، داروی خواب آور مصرف نمی کنید و واکنش پا مناسب است.
• کار اداری: معمولا پس از ۲–۴ هفته؛ کار ایستاده/فیزیکی: دیرتر و با نظر پزشک.
• ورزش سبک: دوچرخه ثابت با ارتفاع مناسب زین، شنا (پس از ترمیم زخم)، تمرینات آبی کم فشار.

علائم هشدار (نیازمند پیگیری فوری)

• تب، ترشح یا بوی غیرطبیعی از محل برش.
• قرمزی منتشر یا داغی غیرمعمول اطراف زانو.
• درد یا تورم ناگهانی ساق، تنگی نفس یا درد قفسه سینه.
• درد شدید و مداوم که با استراحت یا دارو بهتر نمی شود.

ویزیت خانگی فیزیوتراپی طلایی؛ چه زمانی و چه خدماتی؟

• چه زمانی؟ در هفته های اول پس از عمل، وقتی خروج از منزل دشوار است یا نیاز به پایش دقیق محیط خانه دارید.
• چه خدماتی؟ ارزیابی اختصاصی زانو و الگوی راه رفتن، آموزش ایمن سازی منزل، تنظیم برنامه خانگی، یخ گذاری و بانداژ صحیح، تمرینات عملکردی (نشستن–ایستادن، پله، حمام) و گزارش پیشرفت به پزشک.

برای ارزیابی و برنامه شخصی سازی شده با کلینیک فیزیوتراپی طلایی تماس بگیرید.