پیشگیری و درمان کمردرد دوران بارداری

مقدمه

کمردرد یکی از شایع‌ترین ناراحتی‌های جسمانی در دوران بارداری است. تحقیقات نشان می‌دهد که ۵۰ تا ۸۰ درصد از بانوان باردار در مرحله‌ای از حاملگی با درد کمر مواجه می‌شوند. این درد معمولاً از دوم سه‌ماهه دوم تا سوم شروع شده و می‌تواند کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، خبر خوش این است که بیشتر موارد کمردرد بارداری با روش‌های محافظه‌کارانه و تمرینات فیزیوتراپی قابل کنترل است. درک علل این درد و آشنایی با روش‌های درمانی موثر می‌تواند به بانوان باردار کمک کند تا این دوره را با کمتر درد و ناراحتی سپری کنند.

علل کمردرد در دوران بارداری

تغییرات بیومکانیکی بدن

در حین بارداری، بدن زنان دستخوش تغییرات جوهری بیومکانیکی می‌شود. با رشد جنین و افزایش وزن، مرکز ثقل بدن به جلو منتقل می‌شود. این تغییر موضعی باعث می‌شود که بدن برای حفظ تعادل، کمان‌های فیزیولوژیکی ستون فقرات را افزایش دهد و لوردوز کمری (خمش درونی‌سوی کمر) بیشتر شود. این تغییر فشار بیش‌تری را بر مفاصل فاست، دیسک‌های بین‌مهره‌ای، و عضلات پشتی اعمال می‌کند.

سنگین‌تر شدن شکم بارداری باعث تغییر در الگوی راه‌رفتن و ایستادن می‌شود. متوسط افزایش وزن در حاملگی حدود ۱۱ تا ۱۵ کیلوگرم است که این بار اضافی بر ستون فقرات پایین‌تر فشار می‌آورد. همزمان، عضلات شکمی کش داده شده و ضعیف‌تر می‌شوند، فقط توانایی پشتیبانی از ستون فقرات را کاهش می‌دهند.

تأثیر هورمون‌های بارداری

هورمون ریلاکسین یکی از هورمون‌های مهم در دوران بارداری است. این هورمون باعث شل‌شدگی رباط‌های استخوانی و مفاصل می‌شود تا بدن برای زایمان آماده شود. در حالی که این تغییر برای فرآیند زایمان ضروری است، اما باعث کاهش پایداری مفاصل می‌شود و عضلات باید بیش‌تر کار کنند تا ستون فقرات را پشتیبانی کنند. این تغییر در استحکام مفاصل و پایداری ستون فقرات یکی از دلایل اصلی کمردرد بارداری است.

ضعف عضلات در ناحیه شکم و لگن

عضلات شکمی خود را کش می‌دهند تا برای رشد جنین جای خالی ایجاد کنند. این کشش باعث ضعیفی عضلات می‌شود. عضلات عمیق شکم و عضلات کف لگن که نقش حیاتی در پایداری و تثبیت ستون فقرات دارند، به دلیل کشش و ضعیفی، کارایی خود را از دست می‌دهند. این کاهش توان پشتیبانی عضلات باعث افزایش فشار بر دیسک‌های بین‌مهره‌ای و مفاصل می‌شود.

تغییرات مفصل عجزی و لگنی

مفاصل عجزی (مفاصلی که استخوان عجز را به لگن وصل می‌کنند) و مفاصل لگنی در دوران بارداری شل‌تر می‌شوند. این شل‌شدگی می‌تواند درد در ناحیه پایین‌تر کمر و لگن ایجاد کند. تحقیقات نشان می‌دهد که بسیاری از زنانی که کمردرد بارداری دارند، همزمان درد در ناحیه لگن و مفصل عجزی نیز تجربه می‌کنند.

فاکتورهای خطر کمردرد بارداری

تعدادی از فاکتورها می‌توانند خطر ابتلا به کمردرد بارداری را افزایش دهند. شناخت این فاکتورها می‌تواند به زنان کمک کند تا اقدامات پیشگیرانه بیشتری را انجام دهند.

سابقه کمردرد یا درد لگنی قبل از بارداری یا در بارداری‌های قبلی یکی از قوی‌ترین فاکتورهای خطر است. اگر یک زن در بارداری قبلی خود کمردرد داشته است، احتمال آن که در بارداری بعدی نیز این مشکل را تجربه کند بسیار بالاتر است. تحقیقات نشان می‌دهد که تاریخچه کمردرد قبل‌از‌بارداری نیز باعث افزایش خطر می‌شود.

سطح فعالیت قبل‌از‌بارداری یک عامل محافظی مهم است. زنانی که قبل از بارداری فعالیت بدنی منظمی داشته‌اند، تمایل دارند کمردرد بارداری را تجربه کنند. عضلات قوی‌تر می‌توانند بار اضافی بارداری را بهتر پشتیبانی کنند.

نمایه توده بدن (BMI) قبل‌از‌بارداری نیز نقش دارد. زنانی که وزن بیشتری قبل از بارداری داشته‌اند، احتمالاً بیشتری برای ابتلا به کمردرد بارداری دارند.

عوامل روانی و استرس نیز می‌توانند نقش ایفا کنند. استرس و فشار روانی می‌تواند عضلات را تنگ کند و درد را بدتر کند.

علائم و نشانه‌های کمردرد بارداری

کمردرد بارداری می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. برخی زنان درد کند و مبهمی را احساس می‌کنند، در حالی که دیگران درد حاد و ناگهانی را تجربه می‌کنند.

کمردرد پایین‌تر اغلب در ناحیه پایین‌تر کمر بین کمر و لگن رخ می‌دهد. این درد می‌تواند به یک طرف یا هر دو طرف باشد. برخی زنان درد بیشتری را در یک طرف احساس می‌کنند.

درد پشتی بالاتر نسبتاً کمتر است و معمولاً با تغییرات کمان درونی‌سوی قفسه سینه مرتبط است.

درد لگنی و درد مفصل عجزی نوع دیگری از ناراحتی است که می‌تواند مرتبط با کمردرد باشد. این درد می‌تواند در ناحیه کمر پایین‌تر، باسن، یا راسو احساس شود.

برخی زنان ممکن است درد تابش‌کنندگی را تجربه کنند که از ناحیه کمر به ران یا پا امتداد داشته باشد. این نوع درد معمولاً به فشار بر اعصاب مرتبط است.

علائمی مانند سختی، محدودیت در حرکت، یا احساس بی‌ثباتی نیز ممکن است رخ دهد.

روش‌های پیشگیری از کمردرد بارداری

حفظ وضعیت درست بدن

یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه حفظ وضعیت درست بدن است. زنان باردار باید هنگام ایستادن شانه‌های خود را عقب کشیده، سینه بلند، و بدن را مستقیم نگه دارند. تخیل کنید که یک ریسمان از تاج سر شما به بالا کشیده شده است. این وضعیت طبیعی صحیح است.

هنگام نشستن، انتخاب صندلی‌های مناسب بسیار اهمیت دارد. صندلی‌های فرگونومی که پشتی پایینی را پشتیبانی کنند، مطلوب‌اند. یک بالشتک کوچک پشت ناحیه کمر پایینی می‌تواند بسیار مفید باشد. پاها باید صاف روی زمین باشند و تا حد امکان دم‌پایی‌ها را تغییر دهید.

هنگام ایستادن برای مدت طولانی، یک پا را روی یک پله یا جعبه کوچک قرار دهید تا کمر را کمک کند. هر ۳۰ دقیقه تغییر پا دهید.

تمرینات منظم و ایمن

تمرینات منظم یکی از بهترین روش‌های پیشگیری و درمان کمردرد بارداری است. تحقیقات نشان می‌دهند که یک برنامه ۸ تا ۱۲ هفته‌ای تمرین ریسک کمردرد را ۴۴ درصد کاهش می‌دهد. زنان باردار باید حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط را در بیشتر روزهای هفته انجام دهند.

پیاده‌روی یک تمرین ایمن و موثر است. این تمرین پایین‌تری و عضلات کمر را تقویت می‌کند و بدون خطر ویژه‌ای برای بارداری است.

شنا و ورزش‌های آبی فوایید بسیاری دارند. شناوری آب کمک می‌کند که وزن جنین را تحمل کند و فشار بر مفاصل را کاهش دهد.

یوگای حاملگی (prenatal yoga) می‌تواند بسیار موثر باشد. تمرینات یوگا انعطاف‌پذیری را بهبود می‌بخشند، عضلات شکم و کمر را تقویت می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهند که یک ساعت یوگای هاتا در هفته برای دو ماه به طور معناداری درد کمر و درد لگنی را کاهش می‌دهد.

تمرینات تقویتی و کشش‌ی بخصوص

تمرینات خاصی برای تقویت عضلات پشتیبانی‌کننده ستون فقرات طراحی شده‌اند. پیچ‌های لگنی (pelvic tilts) یک تمرین ساده و موثر است. زن باردار در حالی که دراز‌کش روی پشت خود قرار دارد (اگر خیلی حاملگی پیشرفته نیست)، زانو‌های خود را خم می‌کند و سپس عضلات شکمی را محکم کرده و لگن را کمی بالا می‌کشد. این تمرین باید به آرامی و تدریجی انجام شود.

تمرین گربه‌گاو (cat-cow) بسیار سودمند است. زن باردار بر زانو و دست قرار می‌گیرد، سپس به آرامی ستون فقرات را بالا می‌برد و سپس بطن را پایین می‌آورد. این تمرین انعطاف‌پذیری و تقویت عضلات کمر را بهبود می‌بخشد.

دیوار‌نشستن‌های کمکی (wall squats) عضلات پاها را تقویت می‌کند و به پایداری لگن کمک می‌کند.

تمرینات کف لگن نیز بسیار مهم است. این عضلات در پایداری لگن و کمر نقش بسزایی دارند.

بهبود وضعیت خواب و استراحت

خواب در وضعیت درست بسیار مهم است. خواب در حالتی که روی یک طرف دراز‌کش هستید بهترین وضعیت است. خواب روی سمت چپ مخصوصاً برای گردش خون مفید است. یک بالشتک بین زانو‌ها و یک بالشتک زیر شکم می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. بهترین است که از بالشتک‌های مخصوص حاملگی استفاده کنید.

تختخواب نیز اهمیت دارد. تختخواب نه خیلی سخت و نه خیلی نرم باید باشد. اگر تختخواب‌تان بسیار نرم است، یک تخته زیر تشک قرار دهید.

دم‌پایی دوره‌ای به جسم کمک می‌کند تا از فشار کاهش یافته استراحت کند. هر روز چند بار برای مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با پاها بالاتر از سطح قلب دراز‌کش شوید.

پوشش مناسب و کفش‌های پشتیبانی‌کننده

کفش‌های مناسب بسیار اهمیت دارند. کفش‌های پاشنه پایین (۲ تا ۳ سانتی‌متر) و با تکیه‌گاه طاق پا بهترین انتخاب است. کفش‌های پاشنه بلند یا صاف باعث فشار بیشتری بر کمر می‌شوند.

لباس‌های حاملگی مناسب نیز می‌تواند کمک کند. پیراهن‌های سوراخ‌دار (پاجامه حاملگی) که سایز مناسب دارند، بار شکم را بهتر توزیع می‌کنند.

کمربندهای پشتیبانی حاملگی نیز می‌توانند موثر باشند. این کمربندها بار شکم را توزیع کرده و فشار بر کمر را کاهش می‌دهند. باید کمربند به درستی تنظیم شود تا خیلی سفت نباشد.

نکات ایمنی برای فعالیت‌های روزمره

برداشتن چیزی از زمین بسیار مهم است. هرگز خم نشوید و بلافاصله چیزی را بردارید. به جای آن، زانو‌های خود را خم کنید و از پاها برای بلند شدن استفاده کنید. این تکنیک محافظت‌کننده قطعاً درد کمر را کاهش می‌دهد.

چیزی را نبرید که بیشتر از چند پوند (۲ تا ۳ کیلوگرم) وزن داشته باشد. اگر باید چیزی سنگین‌تر را برداشتید، از شخص دیگری برای کمک بخواهید.

هنگام شستن ظروف، استحمام، یا انجام کارهای خانگی در ایستادن طولانی مدت، یک پا را روی یک پله قرار دهید یا ایستاده‌ای را تغییر دهید.

روش‌های درمانی فیزیوتراپی برای کمردرد بارداری

ارزیابی و تشخیص فیزیوتراپیست

اگر کمردرد بارداری شدید یا دوام‌دار است، مشورت با فیزیوتراپیست تخصصی‌دار بسیار مفید است. فیزیوتراپیست می‌تواند علت دقیق درد را تشخیص دهد و برنامه درمانی شخصی‌شده‌ای تهیه کند.

فیزیوتراپیست در ابتدا تاریخچه بیماری را می‌پرسد و سپس فیزیکی آزمونی جامع انجام می‌دهد. این ارزیابی شامل بررسی وضعیت بدن، دامنه حرکتی، قدرت عضلات، و پایداری است.

آموزش و تثقیف بیمار

آموزش در مورد آناتومی بدن و علل کمردرد بسیار اهمیت دارد. هنگامی که فرد درمی‌یابد که درد او چه‌گونه ایجاد می‌شود، اغلب اضطراب و ترس کاهش می‌یابد. تحقیقات نشان می‌دهند که آموزش درباره درد و درمان می‌تواند نتایج درمان را بسیار بهبود بخشد.

فیزیوتراپیست باید توضیح دهد که تغییرات طبیعی و قابل‌انتظار بارداری چه‌گونه منجر به کمردرد می‌شود. این فهم می‌تواند به زن کمک کند تا اقدامات مناسب‌تری را انجام دهد.

تمرینات درمانی شخصی‌شده

فیزیوتراپیست تمرینات خاصی تجویز می‌کند که برای شرایط فرد مناسب است. این تمرینات می‌تواند شامل:

تقویت عضلات پایستار کمر و لگن باشد. عضلات عمیق شکم و عضلات کف لگن به‌طور خاص مورد تاکید قرار می‌گیرند.

تمرینات انعطاف‌پذیری برای بهبود تحرک و کاهش سختی می‌باشد.

تمرینات تعادلی برای بهبود پایداری و کاهش خطر سقوط.

تمرینات کشش و ریلاکسیشن برای کاهش تنش عضلانی.

تکنیک‌های درمان دستی

ماساژ درمانی می‌تواند کمک بسزایی کند. ماساژ درمانی‌شده توسط فیزیوتراپیست می‌تواند تنش عضلانی را کاهش دهد، گردش خون را بهبود بخشد، و درد را تسکین دهد. ماساژ بعمق (deep tissue massage) دو بار در هفته می‌تواند درد را کاهش و عملکرد را بهبود دهد.

درمان مفصلی (mobilization) نیز می‌تواند توسط فیزیوتراپیست انجام شود. این تکنیک‌ها می‌تواند حرکت مفاصل را بهبود بخشد.

فشرده‌سازی و محافظت (soft tissue mobilization) نیز می‌تواند عضلات سخت و درد‌ناک را کاهش دهد.

درمان آبی (آکواتیک تراپی)

ورزش در آب کمک‌های منحصر‌به‌فردی دارد. شناوری آب وزن جنین را تحمل می‌کند و فشار بر مفاصل و کمر را کاهش می‌دهد. درمان آبی می‌تواند شامل شنا، راه‌رفتن در آب، یا تمرینات آبی خاص باشد. تحقیقات نشان می‌دهند که درمان آبی در ۷۰ درصد از موارد درد کمر را کاهش می‌دهد.

استفاده از تجهیزات پشتیبانی‌کننده

کمربندهای لگنی (pelvic belts) می‌تواند بسیار موثر باشند. این کمربندها پایستگی ستون فقرات و مفاصل را بهبود می‌بخشند. کمربندهای لگنی متفاوت از تسمه‌های شکم است. آن‌ها بر روی لگن قرار می‌گیرند و می‌تواند درد را بسیار کاهش دهند.

بالشتک‌های درمانی و تسمه‌های کمکی نیز می‌توانند موثر باشند.

روش‌های خانگی برای تسکین درد

درمان با گرما و سرما

درمان حرارتی می‌تواند عضلات را ریلاکس کند و درد را تسکین دهد. یک بالشتک گرم یا قطعه دستمال گرم برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بر روی ناحیه درد قرار دهید. حرارت باعث افزایش گردش خون و کاهش سختی عضلانی می‌شود.

درمان سردی می‌تواند برای درد حاد و ناگهانی مفید باشد. کمپرس سرد برای ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بر روی ناحیه قرار دهید. سرما التهاب را کاهش می‌دهد و درد را بی‌حس می‌کند.

برخی افراد بهترین نتیجه را با متناوب استفاده از گرما و سرما می‌یابند.

استراحت و موضعی‌گذاری درست

استراحت مناسب بسیار مهم است. هنگامی که درد شدید است، فعالیت را کاهش دهید و بدن را استراحت دهید. با این حال، استراحت طولانی‌مدت (بیشتر از یک یا دو روز) توصیه نمی‌شود زیرا می‌تواند عضلات را ضعیف کند.

موضعی‌گذاری درست برای خواب و استراحت مهم است. روی یک طرف دراز‌کش شوید و یک بالشتک بین زانو‌ها قرار دهید.

فناوری متون (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation – TENS)

دستگاه‌های TENS می‌تواند درد را کاهش دهد. این دستگاه‌ها فرستنده‌های الکتریکی کوچک هستند که الکتریسیته ضعیفی را ارسال می‌کنند. این الکتریسیته می‌تواند درد را بی‌حس کند. با این حال، برخی پزشکان احتیاط را توصیه می‌کنند و تاکید می‌کنند که از قبل مشورت پزشکی گرفته شود.

درمان‌های دارویی برای کمردرد بارداری

داروهای ایمن در دوران بارداری

اسِتامینوفن (Acetaminophen) یا تایلنول تنهای داروی ضد‌درد رایج‌الاستعمال است که در تمام سه ماهه‌های بارداری ایمن تلقی می‌شود. این دارو می‌تواند درد و تب را کاهش دهد بدون آن‌که اثرات منفی بر جنین داشته باشد. باید از کمترین دوز موثر استفاده کرد.

دارویی دیگری که گاهی توصیه می‌شود، عضله‌شل‌کننده‌های خاص است. با این حال، برخی عضله‌شل‌کننده‌ها برای بارداری ایمن نیستند. فقط تحت نظر پزشک می‌توان از این داروها استفاده کرد.

داروهایی که در بارداری ایمن نیستند

ایبوپروفن (Ibuprofen) و ناپروکسن (Naproxen) و سایر داروهای ضد‌التهابی (NSAIDs) به‌طور کلی در دوران بارداری توصیه نمی‌شوند. این داروها می‌تواند باعث مشکلات جدی در جنین شوند، به‌خصوص در سوم سوم بارداری. می‌تواند باعث بسته‌شدن قنات مهمی در قلب جنین شود.

آسپرین نیز عموماً توصیه نمی‌شود، به‌خصوص در دوسهمهای پایانی بارداری.

هرگز بدون مشورت پزشک دارویی نگیرید. برخی داروها می‌توانند برای جنین مضر باشند.

درمان‌های حرفه‌ای دیگر

درمان کایروپراکتیک و استئوپاتی

درمان کایروپراکتیک (chiropractic manipulation) و درمان استئوپاتیک می‌تواند برای برخی زنان بارداری موثر باشد. تحقیقات نشان می‌دهند که درمان دستی داخل ستون فقرات می‌تواند درد را کاهش دهد و عملکرد را بهبود بخشد. با این حال، باید از فیزیوتراپیست یا کایروپراکتور تخصصی‌دار در زنان باردار استفاده شود. برخی تکنیک‌های خطرناکی برای بارداری وجود دارند و باید اجتناب شود.

طب سوزنی (Acupuncture)

طب سوزنی می‌تواند برای برخی زنان بارداری درد را کاهش دهد. برخی مطالعات نشان می‌دهند که طب سوزنی و طب سوزنی فشاری (acupressure) می‌تواند درد لگنی را کاهش دهد. با این حال، باید توسط فرد ماهر و متخصص در مامایی انجام شود.

ماساژ درمانی

ماساژ درمانی توسط متخصصی که در مامایی ماهر است می‌تواند بسیار مفید باشد. ماساژ درمانی می‌تواند استرس را کاهش دهد، تنش عضلانی را از بین ببرد، و درد را تسکین دهد. ماساژ بعمق دو بار در هفته می‌تواند موثر باشد.

درمان کمردرد بعد از زایمان (درمان پس‌زایمانی)

درمان پیشگیرانه و تمرینات ابتدایی

بعد از زایمان، درد کمر بسیاری از زنان ادامه می‌یابد یا حتی بدتر می‌شود. با این حال، بسیاری از زنان بعد از چند ماه به بهبودی رسند. درمان و تمرینات ایمن بعد از زایمان می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

فیزیوتراپیست می‌تواند تمرینات ایمن را توصیه کند که بعد از زایمان یا جراحی سزارین انجام شود. این تمرینات باید آرام شروع شود و تدریجی بالا رود.

بعد از دو هفته، اغلب فعالیت‌های خفیفی مانند پیاده‌روی کوتاه می‌تواند آغاز شود.

تمرینات کف لگن و کمر برای بازیابی

عضلات کف لگن غالباً در حین زایمان تحت فشار قرار می‌گیرند. تمرینات تقویتی کف لگن در دوره بعد از زایمان بسیار مهم است. این تمرینات می‌تواند ضعف و عدم‌کنترل ادرار را کاهش دهد و درد کمر را نیز بهبود بخشد.

تمرینات تقویتی کمر نیز می‌تواند بسیار مفید باشد. پل لگنی (bridge pose)، ماهیچه گربه‌گاو، و دیگر تمرینات می‌تواند عضلات کمر را تقویت کند.

شیوه‌های حفاظتی در مراقبت از نوزاد

شیوه‌های صحیح شیردادن، بلند کردن و انتقال نوزاد می‌تواند درد کمر را کاهش دهد. مثلاً، باید از کمربند پشتیبانی استفاده کرد هنگام بلند کردن نوزاد و به‌دفعات موضع تغییر داد.

صندلی‌های مناسب برای شیردادن و یک بالشتک برای پشتیبانی کمر می‌تواند کمک‌کننده باشد.

علائم هشدار و زمان‌های مراجعه به پزشک

اگرچه بیشتر کمردرد بارداری معمول و قابل‌درمان است، اما برخی از علائم نشان‌دهنده مشکلات جدی‌تری هستند. زنان باردار باید هنگام تجربه علائم زیر فوراً به پزشک مراجعه کنند:

درد بسیار شدیدی که با روش‌های عادی تسکین نمی‌شود.

درد ناگهانی و حاد که قبلاً آن را تجربه نکرده‌اند.

درد همراه با انقباضات منظم (این ممکن است نشان‌دهنده مخاض برتر یا زودرس باشد).

درد همراه با خونریزی واژینال.

درد همراه با تب یا سرماخوردگی.

درد هنگام ادرار یا احساس سوزش هنگام ادرار (این ممکن است نشان‌دهنده عفونت ادراری باشد).

بی‌حسی یا ضعف در یک یا هر دو پا.

کاهش حرکت جنین.

سرگیجه یا احساس بی‌هوشی.

درد در قفسه سینه یا تنگی نفس.

ملتهب‌شدن یا تورم شدید در یک پا (می‌تواند نشان‌دهنده لخت‌خون باشد).

نکات مهم برای والدین و بانوان باردار

اهمیت استمرار فعالیت

بسیاری از بانوان باردار با درد، فعالیت را متوقف می‌کنند. اما این می‌تواند مضر باشد. استمرار فعالیت (البته در سطح محتمل) می‌تواند درد را کاهش دهد و بازیابی را تسهیل کند.

حمایت خانواده و محیط

حمایت خانواده و محیط کاری بسیار مهم است. کاهش فشار کاری، کمک در کارهای خانگی، و حمایت روحی می‌تواند به زنان باردار کمک کند.

پایش درمان منظم

اگر درد ادامه می‌یابد، فیزیوتراپیست باید به‌طور منظم پایش‌رفتاری داشته باشد. درمان باید نیازهای فرد را منطبق کند.

نتیجه‌گیری

کمردرد بارداری یک مشکل رایج است که بسیاری از بانوان باردار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. درک علل، انجام تمرینات مناسب، حفظ وضعیت درست، و استفاده از روش‌های درمانی مناسب می‌تواند به کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. درمان فیزیوتراپی نقش مهمی در مدیریت کمردرد بارداری ایفا می‌کند.

بانوان باردار نباید درد را تحمل کنند. با مشورت پزشک و کمک فیزیوتراپیست، می‌توان راه‌حل‌های موثری برای کاهش درد یافت. درمان منظم و تمرینات مناسب می‌تواند درد را به‌میزان بسیاری کاهش دهد و بانوان باردار را در این دوره مهم از زندگی یاری دهد.